Πράσινη βουτιά: Πώς να απολαμβάνουμε τις παραλίες με ηθικό και βιώσιμο τρόπο στα φυσικά νερά

Το πρώτο και ένα από τα πιο σημαντικά βήματα για βιώσιμη παραμονή στην παραλία γίνεται πριν καν φορέσουμε το μαγιό μας. Όταν απλώνουμε αντηλιακή κρέμα στο δέρμα μας και μετά βουτάμε στο νερό, μέρος της κρέμας ξεπλένεται. Οι χημικές ουσίες που περιέχονται στα συμβατικά αντηλιακά – όπως η οξυβενζόνη και το οκτινοξάτο – είναι εξαιρετικά τοξικές για τη θαλάσσια ζωή. Στους ωκεανούς και τις θάλασσες, αυτά τα συστατικά οδηγούν στην καταστροφή και τη λεύκανση των κοραλλιογενών υφάλων, ενώ στα γλυκά νερά, όπως οι λίμνες και τα ποτάμια, προκαλούν σοβαρές βλάβες στους οργανισμούς των ψαριών και των αμφίβιων.

Τι μπορούμε να κάνουμε γι' αυτό; Αναζητούμε προϊόντα με φυσικά (ορυκτά) φίλτρα, βιοδιασπώμενα, με πιστοποίηση "ocean-friendly" ή "reef-safe". Αυτά βασίζονται σε οξείδιο του ψευδαργύρου ή διοξείδιο του τιτανίου, δεν απορροφώνται από τους υδρόβιους οργανισμούς και προστατεύουν εξίσου αποτελεσματικά από τα εγκαύματα. Επιπλέον, μια καλή τακτική είναι να προστατευόμαστε από τον ήλιο τις ώρες της έντονης ακτινοβολίας φορώντας UV-ανθεκτικά μπλουζάκια κολύμβησης και καπέλα, μειώνοντας έτσι την ανάγκη για αντηλιακό.

Τα φυσικά νερά δεν είναι πισίνες· είναι ζωντανά, λειτουργικά οικοσυστήματα, όπου ο άνθρωπος είναι απλώς προσωρινός επισκέπτης. Οι αμμοθίνες στις παραλίες, τα δάση μαγκρόβιων, τα καλαμιώνες στις λίμνες και οι πλημμυρικές ζώνες των ποταμών αποτελούν λίκνο και καταφύγιο για χιλιάδες ζώα και φυτά. Επιπλέον, η παράκτια βλάστηση λειτουργεί ως "πνεύμονας" των υδάτων, φιλτράροντας τους ρύπους και αποτρέποντας τη διάβρωση των ακτών.

Αν θέλουμε να απολαμβάνουμε τις παραλίες με ηθικό τρόπο, χρησιμοποιούμε πάντα τα επίσημα, καθορισμένα σημεία πρόσβασης και τις προβλήτες για να προσεγγίσουμε το νερό. Το πάτημα προστατευμένων αμμοθινών ή η διέλευση με καγιάκ ή SUP από ρηχούς, ευαίσθητους κόλπους μπορεί να προκαλέσει ανεπανόρθωτες ζημιές στα πουλιά που φωλιάζουν και στα ψάρια που αναπαράγονται. Αν αναζητούμε πιο απομονωμένα σημεία, κρατάμε πάντα απόσταση από την άγρια ζωή, αποφεύγουμε τις φωνές και αποδεχόμαστε ότι η φύση είναι το σπίτι των ειδών που ζουν εκεί.

Η ρύπανση από πλαστικά είναι μία από τις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές καταστροφές του πλανήτη μας. Τα πλαστικά ποτήρια, τα δοχεία φαγητού, οι σακούλες και τα καλαμάκια που αφήνονται απερίσκεπτα στις ακτές μπορούν, με τον παραμικρό άνεμο, να καταλήξουν στο νερό. Εκεί, με τη δράση των κυμάτων και του ήλιου, διασπώνται σε μικροσκοπικά κομμάτια (μικροπλαστικά), τα οποία οι θαλάσσιοι και γλυκοί οργανισμοί εκλαμβάνουν ως τροφή, οδηγώντας στον θάνατό τους.

Ο συνειδητοποιημένος επισκέπτης παραλίας έχει πάντα μαζί του ένα επαναχρησιμοποιούμενο παγούρι, μια πτυσσόμενη υφασμάτινη ή παραλιακή τσάντα και ένα επαναχρησιμοποιούμενο δοχείο φαγητού. Λέμε όχι στα πλαστικά μιας χρήσης από τα παραλιακά μπαρ! Ιδιαίτερη προσοχή δίνουμε και στις γόπες των τσιγάρων: μία και μόνο γόπα μπορεί να απελευθερώσει νικοτίνη και βαρέα μέταλλα που μολύνουν εκατοντάδες λίτρα νερού. Ό,τι φέρνουμε μαζί μας στην παραλία, το παίρνουμε πίσω χωρίς να αφήσουμε τίποτα πίσω. Αν δεν υπάρχει κοντά κάδος ανακύκλωσης ή αν είναι γεμάτος, παίρνουμε τα απορρίμματα μαζί μας και τα απορρίπτουμε στον χώρο διαμονής μας.

Η βιωσιμότητα έχει και μια διάσταση που αφορά τη διαχείριση του παγκόσμιου τουρισμού, γνωστή ως "χρονική και χωρική βιωσιμότητα". Όταν οι πιο δημοφιλείς παραλίες ή παραλίμνιες περιοχές του κόσμου κατακλύζονται από δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους κατά την υψηλή περίοδο, οι τοπικές υποδομές (αποχέτευση, υδροδότηση και διαχείριση απορριμμάτων) καταρρέουν. Αυτό επιβαρύνει σοβαρά το τοπικό περιβάλλον, υποβαθμίζει την ποιότητα ζωής των κατοίκων και προσφέρει στους ταξιδιώτες μια αγχωτική, δυσάρεστη εμπειρία.

Αν μπορούμε, προγραμματίζουμε τις διακοπές μας κοντά στο νερό κατά την προ- ή μετα-σεζόν (για παράδειγμα, την άνοιξη ή το φθινόπωρο, ανάλογα με το κλίμα του προορισμού). Τότε ο καιρός είναι συχνά πιο ευχάριστος, ο κόσμος λιγότερος και τα οικοσυστήματα έχουν χρόνο να ανακάμψουν. Επίσης, αξίζει να είμαστε ανοιχτοί σε εναλλακτικές τοποθεσίες: αντί για τα παγκοσμίως γνωστά, υπερφορτωμένα hotspots, αναζητούμε μικρότερους, κοινοτικούς, βιώσιμους προορισμούς. Η διεθνής βάση δεδομένων και οι πίνακες ελέγχου της πλατφόρμας I-DEST μας βοηθούν να βρούμε επαληθευμένες πράσινες τοποθεσίες και επιχειρήσεις σε όλο τον κόσμο που είναι αφοσιωμένες στην προστασία του πλανήτη μας.