Zrównoważona turystyka w barwach narodowych: krajowe programy white-label na świecie

W tym procesie coraz ważniejszą rolę odgrywają tak zwane white-label systemy zrównoważonej turystyki, które umożliwiają krajom lub regionom prezentowanie się pod własną marką, z dostosowanym do lokalnych specyfik programem, jednocześnie korzystając z międzynarodowych standardów zrównoważonego rozwoju, metod oceny i cyfrowych systemów monitoringu. Najważniejszą zaletą tego modelu jest to, że nie każdy kraj musi samodzielnie opracowywać wymagania dotyczące zrównoważonego rozwoju, metody oceny i procesy kontrolne: opierając się na sprawdzonym systemie eksperckim, można szybciej stworzyć własny program narodowy z jednolitymi wymaganiami i mniejszym nakładem na rozwój metodologiczny. Lokalna marka staje się więc nie tylko nowym logo, ale także ramowym systemem rozwoju opartym na międzynarodowej wiedzy i metodologii oraz – przy odpowiednim systemie kontroli – certyfikacji.

Model white-label tworzy różne wartości dla różnych uczestników. Dla gości może ułatwić interpretację informacji o zrównoważonym rozwoju i podejmowanie decyzji podróżnych, zwłaszcza gdy jasno widać, które twierdzenia opierają się na samoocenie, a które zostały niezależnie zweryfikowane. Dla przedsiębiorstw turystycznych może zapewnić jednolity system wymagań, praktyczne wskazówki rozwojowe, możliwości samooceny i certyfikacji, a także większą widoczność na rynku dzięki wspólnej marce narodowej. Organizacje zarządzające destynacjami otrzymują wspólną metodologię angażowania lokalnych usługodawców, zbierania danych o zrównoważonym rozwoju, określania priorytetów rozwojowych i monitorowania wyników w czasie. Na poziomie krajowym pojawia się możliwość porównywania wyników destynacji według jednolitych kryteriów oraz mierzalnej realizacji narodowych celów strategii turystycznej. Największą wartością dodaną nie jest więc sama etykieta, ale to, że indywidualne działania zrównoważone przedsiębiorstw mogą być powiązane z systemem rozwoju destynacji i całego kraju.

Pod względem międzynarodowej wiarygodności szczególnie ważne jest stosowanie kryteriów GSTC lub uznawanego przez GSTC standardu Green Destinations. Systemy te nie tylko badają ochronę środowiska, ale także zrównoważone zarządzanie, lokalną gospodarkę, odpowiedzialność społeczną i ochronę dziedzictwa kulturowego. Dodatkową zaletą Green Destinations jest przekształcanie międzynarodowych wymagań w konkretne ramy oceny i rozwoju na poziomie destynacji. Wspólne standardy tworzą podstawy profesjonalnej porównywalności i wiarygodnej komunikacji, jednocześnie uwzględniając lokalne specyfiki. Ważne jest jednak, że stosowanie międzynarodowego standardu i korzystanie z marki white-label nie oznacza automatycznie niezależnej certyfikacji: jej wiarygodność zapewnia stosowana procedura kontroli i certyfikacji.

Istotą rozwiązania white-label jest to, że międzynarodowy system funkcjonuje pod własną marką narodową lub regionalną. Lokalna organizacja może zarządzać wdrożeniem programu, jego komunikacją i wsparciem uczestników, podczas gdy podstawą oceny eksperckiej jest przejęty międzynarodowy standard.

Warto jednak rozróżnić trzy pojęcia.

GSTC określa międzynarodowe standardy zrównoważonego rozwoju. Obejmują one zarządzanie zrównoważonym rozwojem, wpływy społeczno-gospodarcze, dziedzictwo kulturowe i oddziaływanie na środowisko. GSTC sam nie prowadzi certyfikacji, ale odgrywa rolę w uznawaniu standardów i akredytacji organizacji certyfikujących.

Green Destinations Standard ocenia funkcjonowanie destynacji w zakresie zrównoważonego rozwoju. System składający się z 84 kryteriów bada zarządzanie destynacją, ochronę jej wartości przyrodniczych i kulturowych, wyniki środowiskowe, wpływy społeczne i zaangażowanie lokalnych przedsiębiorstw turystycznych. Uznanie destynacji nie oznacza automatycznie certyfikacji przedsiębiorstw działających na jej terenie.

Good Travel Seal to system zrównoważonego rozwoju dla przedsiębiorstw turystycznych. Służy do oceny i certyfikacji praktyk zrównoważonego rozwoju w obiektach noclegowych, gastronomicznych, atrakcjach i innych podmiotach turystycznych.

Dobrze skonstruowany program narodowy może połączyć rozwiązania dla różnych grup docelowych pod jedną marką krajową.

Jeden z najbardziej znanych przykładów narodowego modelu white-label w zrównoważonej turystyce.

Uruchomiony w 2015 roku program Slovenia Green to narodowy program zrównoważonego rozwoju turystyki, zarządzany przez Słoweńską Organizację Turystyczną, we współpracy z GoodPlace i Green Destinations.

Wyjątkowość programu polega na tym, że za narodową marką kryje się międzynarodowy system oceny Green Destinations na poziomie destynacji.

Co jest oceniane i uznawane?

Destynacje są oceniane na podstawie 84 kryteriów Green Destinations Standard. Wyniki są analizowane w sześciu obszarach tematycznych, a w zależności od spełnienia wymagań można uzyskać wyróżnienie Slovenia Green Destination na poziomie brązowym, srebrnym, złotym lub platynowym.

Pod marką Slovenia Green mogą również funkcjonować obiekty noclegowe, biura podróży, parki przyrodnicze, atrakcje, restauracje i inne podmioty turystyczne. W przypadku przedsiębiorstw narodowa etykieta często opiera się na wcześniej zdobytym, uznawanym przez program zewnętrznym certyfikacie zrównoważonego rozwoju.

Powiązanie z GSTC i systemem Green Destinations: Ocena destynacji opiera się na standardzie Green Destinations uznawanym przez GSTC. Ważne jest, że różne poziomy wyróżnienia Slovenia Green nie zawsze oznaczają pełną certyfikację destynacji akredytowaną przez GSTC.

Jedną z najważniejszych lekcji płynących z modelu słoweńskiego jest to, że ocena zrównoważonego rozwoju destynacji i prezentacja certyfikatów usługodawców na poziomie narodowym mogą być zarządzane w ramach jednego programu krajowego.

Więcej informacji: Slovenia Green – Green Scheme of Slovenian Tourism

Nowoczesne rozwiązanie white-label, które obejmuje cały ekosystem turystyczny.

Thailand Good Travel jest centralnym elementem Thailand Green Tourism Plan 2030. Program powstał dzięki współpracy tajlandzkiego rządu turystycznego, Uniwersytetu Mahidol, Green Destinations i Travelife for Tour Operators.

System to nie tylko narodowa etykieta, ale także inicjatywa krajowa łącząca zbieranie danych, samoocenę, szkolenia, wsparcie ekspertów i różne możliwości uznania.

Co jest oceniane i uznawane?

Program wyróżnia cztery główne grupy docelowe: destynacje turystyczne, inicjatywy turystyki opartej na społecznościach (Community-Based Tourism), małe obiekty noclegowe (Small Good Stay) i organizatorów podróży.

Program destynacyjny jest powiązany ze standardem Green Destinations, natomiast w przypadku przedsiębiorstw stosowane są odpowiednie systemy oceny Good Travel i Travelife.

Jedną z ciekawostek Thailand Good Travel jest system wstępnej samooceny Green Scan. Pomaga on uczestnikom w poznaniu wymagań zrównoważonego rozwoju, identyfikacji braków i przygotowaniu do późniejszej certyfikacji.

Wstępna samoocena sama w sobie nie oznacza jednak pełnej, niezależnej certyfikacji zrównoważonego rozwoju.

Powiązanie z GSTC i systemem Green Destinations: Program jest bezpośrednio powiązany z metodologią Green Destinations, Good Travel Seal i Travelife oraz zasadami GSTC. Green Destinations przedstawia Thailand Good Travel jako narodowy program white-label.

Przykład Tajlandii pokazuje, że narodowy program zrównoważonego rozwoju może jednocześnie pełnić funkcję narzędzia polityki turystycznej, systemu rozwoju usługodawców i marki wykorzystywanej na rynku międzynarodowym.

Więcej informacji: Thailand Good Travel

Model oparty na Green Destinations, stosowany na poziomie krajowym, ale nie klasyczny program white-label.

Ecotourism Australia zarządza dwoma programami certyfikacji destynacji, które oferują oceny zrównoważonego rozwoju dla różnych typów obszarów turystycznych.

Certyfikacja ECO Destination jest skierowana głównie do destynacji opartych na naturze, podczas gdy Sustainable Tourism Destination Certification może być stosowana także w miastach i innych obszarach niezwiązanych głównie z doświadczeniami przyrodniczymi.

Co jest oceniane i certyfikowane?

Certyfikacja dotyczy funkcjonowania wyznaczonej destynacji turystycznej, jej praktyk ochrony przyrody i społeczno-kulturowych oraz odpowiedzialnego zarządzania turystyką.

System uwzględnia m.in. ochronę wartości przyrodniczych, zaangażowanie lokalnych społeczności, wpływ turystyki na środowisko i długoterminowe zarządzanie zrównoważonym rozwojem destynacji.

Ecotourism Australia prowadzi również oddzielne programy certyfikacji przedsiębiorstw działających w turystyce przyrodniczej i szerszym sektorze turystycznym. Nie należy ich jednak mylić z certyfikacją destynacji.

Powiązanie z GSTC i systemem Green Destinations: Programy są powiązane z międzynarodowym systemem Green Destinations i zasadami GSTC.

Australijskie rozwiązanie to krajowy system certyfikacji eksperckiej, ale nie jest to jednolity, państwowy program white-label dla całej turystyki Australii.

Więcej informacji: Ecotourism Australia – Sustainable Destinations

Międzynarodowa praktyka jest znacznie bardziej zróżnicowana niż zakres ściśle rozumianych programów white-label.

Niektóre kraje opierają się na kryteriach GSTC, tworząc własne standardy. Inne łączą istniejące zewnętrzne certyfikaty z narodowym systemem rozwoju i komunikacji.

Finlandia wspiera rozwój zrównoważonej turystyki poprzez program Sustainable Travel Finland (STF). Inicjatywa zarządzana przez Visit Finland traktuje zrównoważony rozwój nie jako jednorazową certyfikację, ale jako ciągły proces rozwoju.

Co jest oceniane? System skierowany jest zarówno do przedsiębiorstw turystycznych, jak i destynacji. Przedsiębiorstwa przechodzą przez siedmioetapowy proces rozwoju, obejmujący zobowiązanie do zrównoważonego rozwoju, szkolenie pracowników, plan rozwoju, pomiar wyników i komunikację.

Aby uzyskać certyfikat STF dla przedsiębiorstwa, wymagany jest również zewnętrzny certyfikat zrównoważonego rozwoju. W przypadku destynacji ważną rolę odgrywa udział lokalnych usługodawców oraz spełnienie wymagań zrównoważonego rozwoju dla destynacji.

Międzynarodowe powiązania: Program działa w zgodzie z zasadami zrównoważonego rozwoju GSTC i opiera się na zewnętrznych certyfikatach. Nie jest dokumentowany jako program white-label Green Destinations.

Więcej informacji: Sustainable Travel Finland

Swisstainable to narodowy program zrównoważonej turystyki w Szwajcarii, który zapewnia wspólną markę dla przedsiębiorstw i destynacji.

Co jest oceniane? Program wyróżnia trzy poziomy. Pierwszy poziom opiera się głównie na zobowiązaniu do zrównoważonego rozwoju i dokumentacji planów rozwoju. Na drugim i trzecim poziomie coraz większe znaczenie mają zewnętrzne audyty i uznawane certyfikaty zrównoważonego rozwoju.

Swisstainable wyróżnia się tym, że nie tworzy nowego systemu certyfikacji dla wszystkich uczestników. Zamiast tego wspiera prezentację i uznawanie istniejących certyfikatów i wyników zrównoważonego rozwoju na poziomie krajowym.

Międzynarodowe powiązania: Program opiera się na różnych, międzynarodowo uznawanych certyfikatach zrównoważonego rozwoju. Nie jest to system white-label Green Destinations, a udział w programie Swisstainable nie oznacza niezależnej certyfikacji.

Więcej informacji: Swisstainable

Norwegia jest jednym z pionierów w ocenie zrównoważonego rozwoju na poziomie destynacji. System Sustainable Destination, prezentowany przez Visit Norway, wspiera długoterminowy rozwój turystycznych regionów.

Co jest oceniane? System nie certyfikuje poszczególnych hoteli czy restauracji, ale bada zarządzanie zrównoważonym rozwojem turystyki w destynacji. Wymagania obejmują zaangażowanie lokalnych społeczności, ochronę wartości przyrodniczych i kulturowych, redukcję wpływów środowiskowych oraz zrównoważenie ekonomiczne.

Program kładzie nacisk na ciągły rozwój destynacji i regularną ocenę wyników.

Międzynarodowe powiązania: Norwegia stosuje własny, uznawany przez GSTC standard destynacyjny. Nie jest to program white-label Green Destinations.

Więcej informacji: Visit Norway – Sustainable Destinations

Narodowa organizacja turystyczna Estonii, Visit Estonia, wspiera rozwój zrównoważonych destynacji poprzez zastosowanie międzynarodowego systemu Green Destinations. Dla uczestniczących destynacji ustalane są coroczne cele, których realizacja prowadzi do wyższego poziomu uznania w systemie Green Destinations. Destynacje otrzymują środki na kolejny okres, jeśli osiągną uzgodnione cele w wyznaczonym terminie.

Co jest oceniane? Inicjatywa wspiera ocenę sytuacji zrównoważonego rozwoju destynacji, określanie zadań rozwojowych i postęp w systemie uznania Green Destinations.

Międzynarodowe powiązania: Można mówić o bezpośredniej współpracy z Green Destinations. Nie udokumentowano jednak stworzenia niezależnej estońskiej narodowej marki white-label.

Więcej informacji: Green Destinations – Visit Estonia

Turcja wybrała szczególnie interesujące rozwiązanie, łącząc spełnianie wymagań zrównoważonego rozwoju z regulacjami branżowymi, które stopniowo stają się obowiązkowe.

Co jest oceniane? Program koncentruje się głównie na zrównoważonym funkcjonowaniu obiektów noclegowych. Ocena obejmuje kilka poziomów, badając spełnianie wymagań środowiskowych, społecznych, kulturowych i zarządczych.

Spełnienie wymagań pierwszego i drugiego poziomu nie jest równoważne z pełną certyfikacją zrównoważonego rozwoju na trzecim poziomie.

Międzynarodowe powiązania: Turcja opracowała własny standard turystyczny uznawany przez GSTC. Program nie jest rozwiązaniem white-label Green Destinations.

Więcej informacji: Türkiye Sustainable Tourism Industry Criteria

Japonia wspiera rozwój zrównoważonych destynacji za pomocą narodowego standardu JSTS-D.

Co jest oceniane? Standard obejmuje zarządzanie destynacjami turystycznymi, ich wpływ gospodarczy i społeczny, dziedzictwo kulturowe oraz wyniki środowiskowe.

Kluczowe znaczenie ma zaangażowanie lokalnych interesariuszy, monitorowanie wpływów turystyki i długoterminowe zarządzanie destynacjami.

Międzynarodowe powiązania: JSTS-D to własny standard japoński, który uzyskał status GSTC-Recognized. Nie jest to system white-label Green Destinations.

Więcej informacji: GSTC – Japan Sustainable Tourism Standard

Indonezja opracowała własny narodowy standard zrównoważonego rozwoju destynacji turystycznych.

Co jest oceniane? System bada zarządzanie zrównoważonym rozwojem destynacji, wyniki środowiskowe, wpływy społeczno-gospodarcze oraz ochronę dziedzictwa kulturowego.

Międzynarodowe powiązania: Narodowy standard uzyskał status GSTC-Recognized. Oznacza to dostosowanie do międzynarodowych wymagań, ale nie oznacza certyfikacji wszystkich indonezyjskich destynacji.

Więcej informacji: GSTC – Indonesia Sustainable Tourism Destination Standard

Republika Zielonego Przylądka opracowała kilka narodowych standardów zrównoważonego rozwoju turystyki, dostosowanych do różnych grup docelowych.

Co jest oceniane? System zawiera oddzielne wymagania dla destynacji turystycznych, obiektów noclegowych i organizatorów podróży.

Jest to istotne, ponieważ odpowiedzialność za zrównoważony rozwój i mierzalne wyniki różnią się w zależności od rodzaju podmiotu turystycznego.

Międzynarodowe powiązania: Trzy narodowe standardy uzyskały status GSTC-Recognized. Nie jest to program white-label Green Destinations, lecz własny, międzynarodowo uznany system standardów.

Więcej informacji: GSTC – Cabo Verde

Kostaryka jest jednym z najbardziej znanych międzynarodowych pionierów zrównoważonej turystyki. Certification for Sustainable Tourism, w skrócie CST, to długo działający narodowy program certyfikacji zrównoważonego rozwoju.

Co jest oceniane? System bada funkcjonowanie przedsiębiorstw turystycznych, ze szczególnym uwzględnieniem ochrony środowiska, wsparcia lokalnych społeczności, zarządzania zasobami i odpowiedzialnego zarządzania firmą.

Program można stosować w różnych kategoriach usług turystycznych.

Międzynarodowe powiązania: Narodowy standard Kostaryki uzyskał uznanie GSTC-Recognized. Nie jest to rozwiązanie white-label Green Destinations.

Więcej informacji: Certification for Sustainable Tourism – Costa Rica

Chile wspiera odpowiedzialne funkcjonowanie turystyki za pomocą etykiety zrównoważonego rozwoju Sello S.

Co jest oceniane? Program jest dostępny dla określonych grup usługodawców turystycznych, w tym obiektów noclegowych, biur podróży i organizatorów wycieczek.

Wymagania obejmują zrównoważenie gospodarcze, społeczno-kulturowe i środowiskowe, a w ocenie uwzględniane są również zewnętrzne audyty.

Międzynarodowe powiązania: Sello S to narodowy system standardów uznany przez GSTC. Nie jest to program white-label Green Destinations.

Więcej informacji: Chile – Sello S

Nowa Zelandia łączy wymagania jakościowe i zrównoważonego rozwoju w turystyce poprzez program Qualmark.

Co jest oceniane? System bada funkcjonowanie obiektów noclegowych i dostawców doświadczeń turystycznych. Wymagania obejmują zarządzanie, doświadczenie odwiedzających, odpowiedzialność społeczną i wyniki środowiskowe.

Międzynarodowe powiązania: Qualmark posiada własny standard dla przedsiębiorstw uznany przez GSTC. Nie jest to system white-label Green Destinations.

Więcej informacji: Qualmark – Sustainable Tourism Business Standards

Dla Seszeli zrównoważona turystyka jest szczególnie ważna, ponieważ sukces turystyki jest ściśle powiązany z ochroną wrażliwych ekosystemów wyspiarskich.

Co jest oceniane? Program Sustainable Seychelles koncentruje się głównie na zrównoważonym funkcjonowaniu obiektów noclegowych. Wymagania obejmują ochronę środowiska, zarządzanie zasobami, wsparcie lokalnych społeczności i odpowiedzialne funkcjonowanie w turystyce.

Zapowiedziano rozszerzenie programu na inne kategorie przedsiębiorstw turystycznych, takie jak restauracje i organizatorzy wycieczek.

Międzynarodowe powiązania: System wymagań dla obiektów noclegowych posiada status GSTC-Recognized. Jest to narodowy program, nie potwierdzono jednak, że jest to system white-label Green Destinations.

Więcej informacji: Sustainable Seychelles

Na Mauritiusie inicjatywa Blue Oasis dotyczy certyfikacji zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw turystycznych.

Co jest oceniane? System służy do oceny zrównoważonego funkcjonowania obiektów noclegowych i organizatorów wycieczek.

Ocena uwzględnia wymagania środowiskowe, społeczne i operacyjne.

Międzynarodowe powiązania: Program opiera się na własnym standardzie uznanym przez GSTC i akredytowanym systemie certyfikacji GSTC. Nie jest to inicjatywa white-label Green Destinations.

Więcej informacji: GSTC – Mauritius Standards Bureau

Austria stosuje własną narodową etykietę ekologiczną również w sektorze turystyki.

Co jest oceniane? Austrian Ecolabel for Tourism bada przede wszystkim funkcjonowanie obiektów noclegowych i innych wybranych przedsiębiorstw turystycznych pod kątem środowiskowym i zrównoważonego rozwoju.

Kluczowe kryteria obejmują oszczędność energii i wody, redukcję odpadów, ekologiczne zakupy i odpowiedzialne zarządzanie.

Międzynarodowe powiązania: Standard dla obiektów noclegowych w ramach austriackiej etykiety ekologicznej uzyskał status GSTC-Recognized. Jest to narodowy standard, nie system white-label Green Destinations.

Więcej informacji: GSTC – Recognized Hotel Standards

W Argentynie program Hoteles más Verdes wspiera rozwój zrównoważonego rozwoju w branży hotelarskiej.

Co jest oceniane? System bada zrównoważone funkcjonowanie hoteli, zarządzanie zasobami, działania środowiskowe oraz praktyki społeczne i organizacyjne.

Międzynarodowe powiązania: Program posiada własny standard hotelowy uznany przez GSTC. Nie jest to narodowa certyfikacja destynacji, ale inicjatywa skupiona na branży hotelarskiej.

Więcej informacji: Hoteles más Verdes

W Kanadzie program GreenStep oferuje oceny i rozwój zrównoważonej turystyki.

Co jest oceniane? System oferuje różne rozwiązania dla destynacji turystycznych i przedsiębiorstw. Ocena destynacji obejmuje zarządzanie turystyką, wpływy na lokalne społeczności i wyniki środowiskowe, podczas gdy program dla przedsiębiorstw koncentruje się na funkcjonowaniu poszczególnych usługodawców.

Międzynarodowe powiązania: GreenStep stosuje standardy uznane przez GSTC. Jest to system dostępny na poziomie krajowym, ale nie jednolita państwowa marka white-label.

Więcej informacji: GSTC – Recognized Destination Standards

W Egipcie program Green Star Hotel został stworzony w celu wspierania zrównoważonego funkcjonowania obiektów noclegowych.

Co jest oceniane? Certyfikacja koncentruje się na wynikach środowiskowych i zrównoważonym funkcjonowaniu hoteli, w tym na zarządzaniu energią i wodą, gospodarce odpadami i innych działaniach operacyjnych.

Międzynarodowe powiązania: Standard hotelowy programu uzyskał status GSTC-Recognized. Nie jest to system white-label Green Destinations i nie certyfikuje całej destynacji pod względem zrównoważonego rozwoju.

Więcej informacji: GSTC – Recognized Hotel Standards

Singapur wprowadził znaczące inicjatywy w zakresie rozwoju zrównoważonej turystyki biznesowej i branży wydarzeń.

Co jest oceniane? Wymagania zrównoważonego rozwoju MICE dotyczą funkcjonowania podmiotów związanych z konferencjami, kongresami, wystawami i innymi wydarzeniami biznesowymi.

Kryteria zrównoważonego rozwoju obejmują wpływ wydarzeń na środowisko, zarządzanie zasobami, praktyki zakupowe i odpowiedzialne organizowanie wydarzeń.

Międzynarodowe powiązania: W Singapurze pojawił się standard MICE uznany przez GSTC. Koncentruje się on na specyficznym obszarze turystyki, nie jest to ogólny system destynacyjny ani white-label Green Destinations.

Więcej informacji: GSTC – Recognized Standards and Accreditation

Green Destinations uczestniczy w wielu narodowych projektach, które niekoniecznie prowadzą do stworzenia nowych, własnych systemów certyfikacji.

Na Sri Lance, przy wsparciu Sri Lanka Tourism Development Authority i UNDP, Green Destinations uczestniczyło w przygotowaniu Sigiriya do uzyskania uznania jako zrównoważona destynacja oraz w wyróżnieniu 200 mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw w ramach programu Good Travel Seal.

Co jest oceniane? Proces rozwoju destynacji opiera się na ramowym systemie Green Destinations, a program dla przedsiębiorstw na metodologii Good Travel Seal.

Dokumentowano narodową współpracę w zakresie zrównoważonego rozwoju, ale nie potwierdzono stworzenia odrębnej marki white-label.

Więcej informacji: Green Destinations – Sri Lanka

W ramach współpracy Gujana Tourism Authority i Green Destinations przeprowadzono narodową ocenę sytuacji zrównoważonego rozwoju, wsparcie przedsiębiorstw oraz program oceny oparty na Good Travel Seal.

Co jest oceniane? Program bada zrównoważone funkcjonowanie przedsiębiorstw turystycznych, ich potrzeby rozwojowe oraz dostosowanie do międzynarodowych wymagań.

Inicjatywa opiera się na metodologii Good Travel Seal i Green Destinations, ale nie zidentyfikowano odrębnej narodowej marki white-label.

Więcej informacji: Green Destinations – Guyana

W Kirgistanie w ramach projektu Green Tour rozwinięto lokalne kompetencje eksperckie i audytorskie związane z metodologią Good Travel Seal.

Co jest oceniane? Głównym celem była ocena i rozwój zrównoważonego funkcjonowania przedsiębiorstw turystycznych, a nie stworzenie nowej, narodowej marki white-label.

Projekt jest istotny, ponieważ łączy stosowanie międzynarodowych wymagań zrównoważonego rozwoju z lokalną wiedzą ekspercką i praktycznym wsparciem przedsiębiorstw.

Więcej informacji: Green Destinations – Kyrgyzstan

Projekty te pokazują, że kraj może rozpocząć zbieranie danych o zrównoważonym rozwoju, przygotowanie przedsiębiorstw i budowę lokalnej sieci ekspertów jeszcze przed stworzeniem narodowej marki certyfikacyjnej.

Rozwiązania white-label działają nie tylko na poziomie narodowym. Wiele regionów lub obszarów o specjalnym statusie prawnym stworzyło własne marki zrównoważonego rozwoju.

Austria jako pierwsza wdrożyła certyfikację zrównoważonego rozwoju turystyki obejmującą cały region Burgenland. W kwietniu 2025 roku wszystkie trzy regiony turystyczne – Nordburgenland, Mittelburgenland-Rosalia i Südburgenland – uzyskały certyfikaty Österreichisches Umweltzeichen für Tourismusdestinationen oraz międzynarodowy certyfikat TourCert, które zostały oficjalnie wręczone w lipcu 2025 roku. Proces objął łącznie 171 gmin, trwał 14 miesięcy, obejmował audyty zewnętrzne, powołanie rad doradczych ds. zrównoważonego rozwoju oraz zaangażowanie ponad 500 uczestników.

Co jest oceniane? Nie poszczególne przedsiębiorstwa turystyczne, lecz funkcjonowanie destynacji pod kątem zrównoważonego rozwoju, ze szczególnym uwzględnieniem ochrony klimatu, zarządzania środowiskiem, mobilności, odpowiedzialności społecznej i zaangażowania lokalnych interesariuszy.

Międzynarodowe powiązania: Austriacka certyfikacja destynacyjna (UZ 82) opiera się na kryteriach GSTC i europejskim systemie wskaźników ETIS, natomiast TourCert posiada własny, uznany przez GSTC standard destynacyjny. Model burgenlandzki nie jest więc programem white-label Green Destinations, lecz zharmonizowanym zastosowaniem dwóch niezależnych certyfikacji na poziomie regionalnym.

Więcej informacji: Burgenland Tourismus – Podwójna certyfikacja całego regionu

Południowy Tyrol we Włoszech wspiera rozwój sektora turystycznego za pomocą własnej regionalnej etykiety zrównoważonego rozwoju.

Co jest oceniane? System obejmuje zarówno destynacje, jak i przedsiębiorstwa turystyczne, ale z różnymi wymaganiami. W przypadku destynacji ocenia się zarządzanie zrównoważonym rozwojem turystyki, wpływy środowiskowe i społeczne oraz zaangażowanie lokalnych społeczności. W przypadku przedsiębiorstw nacisk kładzie się na praktyki zrównoważonego rozwoju w obiektach noclegowych i gastronomicznych.

Międzynarodowe powiązania: Południowy Tyrol posiada regionalny standard destynacyjny uznany przez GSTC oraz powiązania z certyfikacją Green Destinations. Program jest ważnym przykładem zastosowania międzynarodowych zasad pod regionalną marką.

Więcej informacji: Sustainable South Tyrol

Karaibska wyspa Bonaire łączy uznanie zrównoważonych przedsiębiorstw turystycznych z lokalnymi wyzwaniami środowiskowymi w ramach programu Blue Destination Certification.

Co jest oceniane? Zrównoważone funkcjonowanie przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem ochrony środowiska morskiego, zarządzania zasobami, gospodarki odpadami i wpływów społecznych.

Program wyróżnia się tym, że międzynarodowe wymagania uzupełnia o lokalne aspekty związane z ochroną raf koralowych i wrażliwych ekosystemów morskich.

Międzynarodowe powiązania: Rozwiązanie white-label oparte na Good Travel Seal.

Więcej informacji: Green Destinations – Bonaire

Hiszpański region Costa del Sol stworzył własną inicjatywę zrównoważonego rozwoju pod nazwą Huella Zero.

Co jest oceniane? Program bada zrównoważone funkcjonowanie przedsiębiorstw turystycznych w regionie, w tym obiektów noclegowych, gastronomicznych i organizatorów wycieczek.

Międzynarodowe powiązania: Regionalny program white-label dla przedsiębiorstw, opracowany we współpracy z Green Destinations.

Więcej informacji: Green Destinations – Costa del Sol

W tureckim regionie Bursa inicjatywa Green Bursa koncentruje się na rozwoju zrównoważonego funkcjonowania przedsiębiorstw turystycznych.

Co jest oceniane? Działania zrównoważone i praktyki operacyjne usługodawców.

Międzynarodowe powiązania: Regionalna inicjatywa white-label powiązana z Good Travel Seal.

Więcej informacji: Green Destinations – Good Travel Event

Przykłady regionalne pokazują, że jedną z największych zalet systemu white-label jest nie tylko możliwość korzystania z własnej marki, ale także uwzględnienie lokalnych wyzwań związanych ze zrównoważonym rozwojem.

Narodowa marka, międzynarodowy standard i niezależna certyfikacja to trzy różne kwestie.

Narodowy znak zrównoważonego rozwoju nie staje się automatycznie certyfikatem akredytowanym przez GSTC tylko dlatego, że program uwzględnia kryteria GSTC.

Status GSTC-Recognized oznacza międzynarodową zgodność treści standardu. Akredytacja GSTC natomiast odnosi się do kompetencji zawodowych, bezstronności i systemu kontroli organizacji certyfikującej.

Uznanie zrównoważonego rozwoju destynacji i certyfikacja usługodawców nie są wymienne. Jeśli miasto uzyska uznanie Green Destinations, nie oznacza to, że wszystkie jego hotele i restauracje są certyfikowane.

Podobnie rejestracja w programie narodowym, wypełnienie kwestionariusza samooceny lub osiągnięcie wstępnego poziomu zrównoważonego rozwoju nie są równoznaczne z pełną, niezależną certyfikacją.

Podstawą wiarygodnej komunikacji w zakresie zrównoważonego rozwoju jest jasność dla odwiedzających, kto, co, według jakich wymagań i jakiej procedury kontrolnej ocenił.

Przykłady międzynarodowe pokazują, że programy narodowe tworzą wartość nie tylko poprzez wydawanie certyfikatów i logotypów.

Dobrze funkcjonujące systemy przekształcają wymagania zrównoważonego rozwoju w codzienną praktykę zarządzania destynacjami.

Pomagają usługodawcom w ocenie ich własnego funkcjonowania, a lokalnym organizacjom turystycznym w łączeniu celów zrównoważonego rozwoju z konkretnymi, mierzalnymi działaniami.

Zbieranie danych, zaangażowanie lokalnych interesariuszy, monitoring, szkolenia i komunikacja publiczna mogą stać się jednym procesem rozwojowym.

Jest to szczególnie ważne dla mniejszych destynacji i przedsiębiorstw turystycznych, gdzie uzyskanie międzynarodowej certyfikacji często wymaga dłuższego przygotowania.

Jedną z najważniejszych możliwości, jakie oferują systemy white-label i narodowe programy parasolowe, jest wspieranie stopniowego rozwoju, a nie tylko uznawanie podmiotów już osiągających wysokie wyniki w zakresie zrównoważonego rozwoju.

I-DEST wpisuje się w ten międzynarodowy kierunek rozwoju, oferując przede wszystkim narzędzia cyfrowe do zarządzania destynacjami i monitoringu.

System wspiera destynacje i usługodawców turystycznych za pomocą narzędzi do zbierania danych i samooceny zgodnych ze standardami GSTC i Celami Zrównoważonego Rozwoju ONZ (SDG).

Działania zrównoważone zgłaszane przez lokalnych usługodawców mogą być zbierane w sposób uporządkowany, a wyniki wykorzystywane w zbiorczym monitoringu na poziomie destynacji.

System może również prezentować odwiedzającym konkretne zobowiązania i ich powiązania z SDG.

Wyniki samooceny i monitoringu w I-DEST nie zastępują niezależnej certyfikacji zrównoważonego rozwoju. Wspierają jednak przygotowanie, śledzenie zmian w wynikach i porządkowanie danych potrzebnych do narodowych lub międzynarodowych programów zrównoważonego rozwoju.

Platforma umożliwia również lokalne zarządzanie danymi i prezentację destynacji pod własną marką, wspierając różne inicjatywy zrównoważonego rozwoju na poziomie regionalnym i krajowym.

Przykłady Słowenii, Tajlandii, Australii i innych krajów pokazują, że nie ma jednego rozwiązania odpowiedniego dla wszystkich.

Niektóre kraje przejmują międzynarodowe systemy i działają pod własną marką. Inne tworzą własne standardy oparte na GSTC lub łączą istniejące certyfikaty w narodowym programie rozwoju.

Wspólny cel pozostaje jednak ten sam: zrównoważony rozwój ma być mierzalny, postęp monitorowany, a komunikacja wiarygodna i zrozumiała.

Rzeczywista wartość przyszłych marek zrównoważonej turystyki nie leży w logo, ale w systemie, który za nim stoi, i w udokumentowanych wynikach.