Μπορούμε ακόμα να μιλάμε για βιωσιμότητα μετά την EmpCo; Ναι – με ακρίβεια και αποδείξεις

Οι επισκέπτες εξακολουθούν να βρίσκουν χρήσιμο να γνωρίζουν αν ένα κατάλυμα μειώνει την κατανάλωση νερού, αν ένα εστιατόριο συνεργάζεται με τοπικούς παραγωγούς ή αν ένα αξιοθέατο βοηθά τους επισκέπτες να φτάσουν χωρίς αυτοκίνητο. Η οδηγία EmpCo δεν απαγορεύει την παρουσίαση αυτών των γεγονότων. Θέτει αυστηρότερους κανόνες για παραπλανητικές, υπερβολικά γενικές δηλώσεις χωρίς επαρκή βάση. Οι νέοι κανονισμοί θα ισχύουν από τις 27 Σεπτεμβρίου 2026.

Ας πάρουμε για παράδειγμα έναν ξενώνα που εγκατέστησε ντους εξοικονόμησης νερού. Αυτό αξίζει να το αναφέρει στους επισκέπτες του. Ωστόσο, η δήλωση «είμαστε ένας πράσινος ξενώνας» δημιουργεί μια ευνοϊκή εικόνα για ολόκληρη τη λειτουργία του, ενώ γνωρίζουμε μόνο για ένα μέτρο που έχει ληφθεί.

Πολύ πιο ακριβές είναι το εξής: «Χρησιμοποιούμε ντους εξοικονόμησης νερού στα μπάνια των δωματίων επισκεπτών». Αν ο ξενώνας μετρά επίσης την κατανάλωση, μπορεί να κοινοποιήσει δεδομένα για την αλλαγή, αναφέροντας την περίοδο και τη βάση σύγκρισης. Το σημαντικό είναι η δήλωση να μην είναι ευρύτερη από αυτό που μπορεί να αποδειχθεί.

Το ίδιο ισχύει και για τις τοπικές προμήθειες. Αν ένα εστιατόριο αγοράζει τοπικά τυριά και λαχανικά για ορισμένα πιάτα, μπορεί να παρουσιάσει με περηφάνια τους παραγωγούς και τα συγκεκριμένα πιάτα. Η δήλωση «μαγειρεύουμε αποκλειστικά με τοπικά υλικά» έχει διαφορετική σημασία και μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο αν ισχύει για ολόκληρο το μενού.

Η EmpCo δίνει επίσης προσοχή στις περιβαλλοντικές υποσχέσεις για το μέλλον. Αντί για τη φράση «σύντομα θα είμαστε ουδέτεροι ως προς τον άνθρακα», η επιχείρηση χρειάζεται ένα σαφές, μετρήσιμο σχέδιο με προθεσμία και την προβλεπόμενη από την οδηγία επαλήθευση. Είναι λοιπόν προτιμότερο να μιλάμε για τα βήματα που έχουν ήδη γίνει και τα αποτελέσματα που μπορούν πραγματικά να παρακολουθηθούν.

Η ακριβής επικοινωνία ξεκινά με την επισκόπηση της λειτουργίας από τον πάροχο. Τα ερωτηματολόγια αυτοαξιολόγησης του I-DEST παρέχουν τη δομή για αυτό. Με βάση τα κριτήρια του GSTC, εξετάζουν, μεταξύ άλλων, τις περιβαλλοντικές πρακτικές, την υποστήριξη των τοπικών κοινοτήτων, την προστασία των πολιτιστικών αξιών και τη λειτουργία με υπευθυνότητα. Οι ερωτήσεις προσαρμόζονται στον τύπο του φορέα: διαφορετικά πράγματα μπορούν και πρέπει να ρωτηθούν για έναν προορισμό σε σχέση με ένα οικογενειακό κατάλυμα.

Στην πράξη, αυτό μπορεί να βοηθήσει έναν πάροχο σε τρία βήματα:

• Συγκεντρώνει όσα ήδη κάνει. Στην καθημερινή λειτουργία είναι εύκολο να θεωρηθεί δεδομένη, για παράδειγμα, η συνεργασία με τοπικούς προμηθευτές ή η μέτρηση της κατανάλωσης ενέργειας. Η αυτοαξιολόγηση βοηθά να καταγραφούν συνειδητά αυτά τα στοιχεία.

• Διαχωρίζει τα γεγονότα από τις προθέσεις. Είναι διαφορετικό να λες «έχουμε εισάγει την ανακύκλωση απορριμμάτων» και διαφορετικό να λες «στο μέλλον θα λειτουργούμε χωρίς απορρίμματα». Το πρώτο είναι μια τρέχουσα πρακτική που μπορεί να ελεγχθεί· το δεύτερο είναι μια πολύ ευρύτερη υπόσχεση.

• Δείχνει ποια αποδεικτικά στοιχεία λείπουν. Για ένα μέτρο μπορεί να υπάρχουν τιμολόγια, δεδομένα κατανάλωσης, αρχεία προμηθειών, κανονισμοί ή επιτόπια τεκμηρίωση. Αν μια δήλωση είναι σημαντική για την επικοινωνία, αξίζει να εξεταστεί πώς μπορεί να υποστηριχθεί.

Στην παρουσίαση του I-DEST στο κοινό, κάνουμε διάκριση μεταξύ των πληροφοριών που παρέχονται από τον πάροχο, των πρακτικών που επαληθεύονται από τη συντακτική ομάδα και των πιστοποιητικών που εκδίδονται από ανεξάρτητο τρίτο μέρος. Ο δικός μας συντακτικός έλεγχος δεν είναι ανεξάρτητος έλεγχος ούτε επίσημη πιστοποίηση. Αυτή η διάκριση βοηθά επίσης τον επισκέπτη να κατανοήσει με βάση ποιες πληροφορίες λαμβάνει αποφάσεις.

Η αυτοαξιολόγηση του I-DEST βοηθά στην προετοιμασία, την ανάπτυξη και την παρουσίαση συγκεκριμένων πρακτικών. Από μόνη της δεν εξουσιοδοτεί έναν πάροχο να παρουσιαστεί ως επιχείρηση με ανεξάρτητη πιστοποίηση βιωσιμότητας.

Αυτό είναι σημαντικό, διότι η EmpCo προβλέπει ειδικό κανονισμό για τις ετικέτες βιωσιμότητας. Μια τέτοια δημόσια σήμανση πρέπει, κατ’ αρχήν, να συνδέεται με ένα σύστημα πιστοποίησης που βασίζεται σε ανεξάρτητο έλεγχο από τρίτο μέρος ή να είναι ετικέτα που δημιουργείται από δημόσια αρχή. Το γεγονός ότι μια αξιολόγηση ευθυγραμμίζεται με τα κριτήρια του GSTC δεν είναι το ίδιο με την ανεξάρτητη πιστοποίηση GSTC.

Οι πάροχοι, λοιπόν, δεν χρειάζεται να αποκρύπτουν τη δουλειά τους, αλλά να την παρουσιάζουν με ακρίβεια. Δεν είναι απαραίτητο να ισχυρίζονται ότι μια επιχείρηση είναι «πλήρως βιώσιμη». Πολύ πιο χρήσιμες είναι μερικές σαφείς φράσεις για το τι έχει αλλάξει, τι μετράται, τι μπορεί ήδη να αποδειχθεί και σε τι εργάζονται ακόμα.

Σε αυτό θέλουμε να υποστηρίξουμε τους τουριστικούς φορείς που συμμετέχουν στο I-DEST: ώστε η βιωσιμότητα να μην είναι μια ασαφής διαφημιστική φράση, αλλά μια κατανοητή, επαληθεύσιμη και εξελίξιμη πρακτική.